Matbaaya gelen dosyaların yarısından fazlası ilk kontrolde küçük bir düzeltmeyle geri döner. Çoğu zaman sorun tasarımda değil, dosyanın "baskı diline" çevrilmemiş olmasındadır. Ekranda kusursuz görünen bir kartvizit, kesimden sonra kenarında ince bir beyaz çizgiyle ya da kırpılmış bir telefon numarasıyla elinize geçebilir. Bu yazıda grafik ekibimizin her dosyada baktığı noktaları sırasıyla anlatıyoruz.
Net ölçü, taşma payı ve güvenli alan
Her baskı işinin üç sınırı vardır. Net ölçü (kesim ölçüsü) ürünün elinize ulaşan son hâlidir; standart kartvizitte 85×55 mm. Taşma payı (bleed) bu ölçünün her kenarına eklenen 3 mm'lik alandır; zemin rengi, fotoğraf ya da kenara yaslanan desen bu alana kadar uzatılır. Giyotin bıçağı kâğıt destesini keserken milimetrenin altında da olsa kayabilir; taşma payı bu kaymanın beyaz çizgi olarak görünmesini engeller. Güvenli alan ise net ölçünün 3 mm içeride kalan bölümüdür; yazı, logo ve QR kod bu çizginin içinde durmalıdır.
| Ürün | Net ölçü | Taşmalı dosya ölçüsü | Güvenli alan |
|---|---|---|---|
| Kartvizit | 85×55 mm | 91×61 mm | 79×49 mm |
| A5 broşür | 148×210 mm | 154×216 mm | 142×204 mm |
| A4 antetli | 210×297 mm | 216×303 mm | 200×287 mm (5 mm önerilir) |
| 50×70 afiş | 500×700 mm | 506×706 mm | 490×690 mm |
Çözünürlük: dpi etiketi değil piksel sayısı önemlidir
Bir görselin baskıda net çıkması için ürün ölçüsünde yaklaşık 300 piksel/inç yoğunluk gerekir. Dosya özelliklerinde yazan "72 dpi" ya da "300 dpi" etiketi tek başına bir şey söylemez; belirleyici olan toplam piksel sayısının ürün ölçüsüne oranıdır. 91×61 mm'lik taşmalı bir kartvizit için 300 dpi'da 1075×720 piksel gerekir. Web sitesinden indirilen 500 piksellik bir logo bu ölçüde 140 dpi civarında kalır ve harf kenarları tırtıklı çıkar.
- Fotoğraflar için 300 dpi hedefleyin; 250 dpi çoğu zaman göz mesafesinde fark edilmez.
- Logo, yazı ve çizgiyi mümkünse vektörel (PDF, SVG, AI, EPS) verin; vektör ölçeklendikçe bozulmaz.
- Büyük boy afiş ve brandada izleme mesafesi uzadığı için 100–150 dpi yeterlidir; branda için ayrıntıyı branda rehberimizde anlattık.
Renk modu ve siyahlar
Ekranlar ışıkla, baskı makineleri mürekkeple renk üretir. Tasarımı CMYK renk modunda hazırlamak, ekranda gördüğünüz ile kâğıtta göreceğiniz arasındaki farkı baştan görmenizi sağlar. RGB dosyaları da kabul ediyoruz; grafik ekibimiz dönüştürür ve provada renkleri gösterir. Ancak fosforlu yeşil, elektrik mavisi ve canlı turuncu gibi tonlar dönüşümde matlaşır. Bu konunun ayrıntısı CMYK ve RGB yazımızda.
Siyah metinleri yalnız K (siyah) kanalında %100 verin; dört rengin üst üste bindiği "zengin siyah" küçük yazılarda baskı kaymasında renkli gölge yapar. Geniş siyah zeminlerde ise C40 M30 Y30 K100 gibi zengin bir siyah daha dolgun görünür.
Yazı tipleri ve ince çizgiler
PDF'e dışa aktarırken yazı tiplerinin gömülü olduğundan emin olun ya da yazıları eğriye çevirin. Gömülmemiş yazı tipi bizim sistemimizde başka bir yazı tipiyle değişir ve satır kırılmaları bozulur. 6 puntonun altındaki yazılar ve 0,25 punto altındaki çizgiler kâğıt dokusunda kaybolabilir; özellikle ters (koyu zemin üstüne beyaz) yazıda 7 punto altına inmeyin.
Hangi formatta göndermeli?
- Tercihimiz PDF/X-1a ya da PDF/X-4: taşma payı açık, kesim işaretleri isteğe bağlı.
- Tek sayfalık işler için 300 dpi JPG ya da PNG de olur; saydam PNG'de saydam alanlar kâğıt rengi (beyaz) basılır.
- Çift yön işlerde ön ve arka yüzü aynı yönde, iki sayfalık tek PDF olarak gönderin.
- Kısmi lak, yaldız ve özel kesim varsa bunları ayrı katman ya da ayrı sayfa olarak verin; nasıl hazırlanacağını lak ve yaldız yazımızda anlattık.
Dosyanızı göndermeden önce kendiniz kontrol edin
Sitemizdeki dosya ön kontrol aracı PDF, PNG ve JPG dosyalarını tarayıcınızda açar; çözünürlüğü, taşma payını, renk modunu ve güvenli alan dışında kalan içeriği listeler. Dosyanız hiçbir sunucuya gönderilmez. Sorun çıkarsa tasarım editörü kenarları aynalayarak taşma payı ekleyebilir, metni güvenli alana çekebilir. Böylece prova bir kez gider, bir kez onaylanır ve iş aynı gün makine planına girer.
Atölyeden üç gerçekçi senaryo
Kenara yaslanan fotoğraf. Bir kafe menüsünün kapağında fotoğraf tam net ölçüde bitiyordu. Dosya ön kontrolden "taşma payı yok" uyarısıyla geçti; grafik ekibimiz fotoğrafı kenarlardan 3 mm aynalayarak uzattı ve provada bunu not olarak belirtti. Müşteri değişikliği görüp onayladı, iş aynı gün baskıya girdi. Fotoğrafın kenarında önemli bir öğe olsaydı aynalama yerine müşteriden taşmalı dosya isterdik.
Ekran görüntüsünden alınan logo. Bir danışmanlık firmasının logosu e-posta imzasından kopyalanmıştı; ürün ölçüsünde 96 dpi'a denk geliyordu. Bu durumda dosyayı büyütmek sorunu çözmez, yalnız bulanıklığı yayar. Firmadan vektörel logo istedik; elinde yoksa logo çizimini ayrıca fiyatlandırırız.
Tek sayfa gelen çift yön kartvizit. Sipariş 4+4 verilmiş, dosya tek sayfaydı. Ön kontrol "sayfa sayısı farklı" hatası gösterdi. Müşteri arka yüzü editörde logo ve slogan olarak hazırladı; ön ve arka yüz tek PDF'te birleşti.
Dosya adlandırma ve sürüm
Aynı iş için birden fazla dosya gönderiyorsanız adlandırmayı netleştirin: "kartvizit-on-v2.pdf", "kartvizit-arka-v2.pdf". "son", "son-son", "kesin-son" gibi adlar provada karışıklığa yol açar. Revize sonrası yeni dosya yüklediğinizde eskisini sipariş ekranından kaldırmanız, yanlış sürümün basılma riskini ortadan kaldırır.
Kısa kontrol listesi
- Belge ölçüsü net ölçü + her kenara 3 mm mi?
- Zemin ve fotoğraflar taşma payına kadar uzanıyor mu?
- Yazı ve logo güvenli alanın içinde mi?
- Görseller ürün ölçüsünde en az 250–300 dpi mi?
- Siyah yazılar yalnız K kanalında mı, yazı tipleri gömülü mü?
- Çift yön işte iki sayfa var mı, yönleri aynı mı?
Bu yazıyla ilgili ürünler
