Kısmi lak ve yaldız, basılı bir işe "dokunulabilir" bir ayrıcalık katar. Mat bir kartvizitte yalnız logonun ışıkta parlaması ya da davetiyedeki ismin altın varakla kabarık durması, tasarımı bir üst seviyeye taşır. Ama bu son işlemler baskıdan ayrı kalıplarla yapılır ve dosyanın da buna göre hazırlanması gerekir.
Kısmi lak nedir?
Kısmi (spot) UV lak, yüzeyin yalnız belirli bölgelerine sürülen ve ultraviyole ışıkla anında kurutulan parlak bir vernik tabakasıdır. Çoğunlukla mat selefonun üzerine uygulanır; mat zemin ile parlak lak arasındaki kontrast etkiyi oluşturur. Kalın uygulandığında hafif kabarık bir his de verir.
Yaldız nedir?
Yaldız (sıcak varak), ısıtılmış bir metal klişeyle metalik folyonun kâğıda basılmasıdır. Altın, gümüş, bakır ve renkli folyolar vardır; Tabakra'nın standart seçenekleri altın ve gümüştür. Yaldız mürekkep değildir; baskı makinesinde değil ayrı bir yaldız presinde, baskı ve selefondan sonra uygulanır.
Dosya nasıl hazırlanır?
- Baskı tasarımını normal şekilde hazırlayın (CMYK, taşma paylı).
- Lak ya da yaldız uygulanacak alanları ayrı bir katmanda ve %100 siyah (K100) olarak çizin. Gri tonlar, degrade ve saydamlık kullanmayın; kalıpta yalnız "var" ya da "yok" vardır.
- Bu katmanı ayrı bir sayfa (PDF'te 2. sayfa) ya da ayrı bir dosya olarak gönderin; dosya adına "lak" ya da "yaldız" yazın.
- Maske, baskı tasarımıyla birebir aynı belge ölçüsünde ve aynı konumda olmalı.
- Yaldızın altına mürekkep basılacak mı karar verin: genellikle yaldız alanının altı boş (kâğıt) bırakılır.
Minimum ölçüler
| Öğe | Kısmi lak | Yaldız |
|---|---|---|
| En ince çizgi | 0,3 mm | 0,3 mm |
| En küçük yazı | 8 punto (kalın yazı tipi) | 7 punto (serifsiz, kalın) |
| Öğeler arası boşluk | 0,5 mm | 0,5 mm |
| Kesim çizgisine uzaklık | 3 mm | 3 mm |
| Geniş alan | Uygun (dolgun parlaklık) | 25 cm² üstü homojen olmayabilir |
İnce serifli yazı tipleri ve çok ince süslemeler yaldızda dolabilir ya da kopabilir. Logonuzun ince çizgileri varsa yaldız için sadeleştirilmiş bir versiyonunu hazırlamak iyi bir fikirdir.
Tolerans ve kayıt
Lak ve yaldız baskıdan sonra ayrı bir makinede uygulandığı için baskıyla aralarında 0,3–0,5 mm'lik kayıt farkı olabilir. Bu yüzden lakı, altındaki baskılı öğeden çok az (yaklaşık 0,1–0,2 mm) küçük çizmek ya da öğeyi tam sınırından değil biraz içinden lak etmek daha temiz bir görüntü verir. Yaldızlanacak yazının altına aynı yazıyı mürekkeple basmayın; küçük bir kayma "gölge" etkisi yaratır.
Hangi kâğıtta, hangi selefonla?
- Mat ya da kadife selefon + kısmi lak: en güçlü kontrast. Kurumsal kartvizit, katalog kapağı, kutu.
- Parlak selefon + kısmi lak: parlak üstüne parlak, etki çok zayıf; önermiyoruz.
- Dokulu ve sedefli kâğıt + yaldız: davetiye ve özel gün kartlarında klasik kombinasyon. Doku yaldızın kenarını hafif yumuşatır.
- Kraft + altın yaldız: doğal ve sıcak bir görünüm; ince yazılarda kraftın lifi yaldız tutunmasını azaltabilir.
- Selefonsuz kuşe üzerine yaldız mümkündür ama selefonlu yüzeyde daha parlak ve düzgün sonuç verir.
Maliyet ve süre
Hem lak kalıbı hem yaldız klişesi işe özel hazırlanır; bu bir başlangıç maliyetidir. Adet arttıkça bu maliyet birim fiyata çok az yansır. Klişe ve kalıp hazırlığı ile ayrı makine adımı nedeniyle üretim süresi genellikle bir iş günü uzar. Yapılandırıcıda kısmi lak ya da yaldız seçtiğinizde teslim tarihinin nasıl değiştiğini görebilirsiniz.
Tekrar baskılarda
Klişe ve lak kalıbı arşivlenir. Aynı tasarımı tekrar bastırdığınızda klişe maliyeti genellikle tekrarlanmaz. Kurumsal müşterilerimizin kayıtlı işlerinde bu bilgi saklanır ve tekrar sipariş tek tıkla verilir.
Kabartma ve gofre
Yaldız ile birlikte sıkça sorulan bir başka işlem kabartmadır (gofre): kâğıdın erkek-dişi kalıpla yukarı doğru şekillendirilmesi. Yaldız ve kabartma aynı alana birlikte uygulanabilir; bu durumda iki ayrı kalıp gerekir ve teklif aşamasında fiyatlandırılır. Kabartma kalın ve dokulu kâğıtlarda en iyi sonucu verir; ince kâğıtlarda arka yüzde iz bırakır.
Provada lak ve yaldız
Dijital provada lak ve yaldız alanları ayrı bir renkle (genellikle macenta ya da altın sarısı) işaretlenir. Bu bir renk değil, maskenin konumunu gösteren bir katmandır. Prova ekranında bu katmanı açıp kapatarak yerleşimi kontrol edin; özellikle maskenin baskılı öğeyle örtüşmesine bakın.
Kurumsal kimlikte tutarlılık
Kartvizitte yaldızlı logo kullanılıyorsa antetli kâğıt ve zarfta aynı logo genellikle Pantone altın tonunda ya da tek renk basılır; yaldız bu ürünlerde lazer yazıcıda sorun çıkarabilir. Setin tamamını birlikte planlamak, kurumsal görünümün bütünlüğünü korur.
Lak ve yaldızı birlikte kullanmak
Aynı işte hem kısmi lak hem yaldız kullanılabilir; ancak ikisinin aynı alana denk gelmemesi gerekir. Yaldız folyosu lak üzerine tutunmaz. Tasarımda iki maskeyi ayrı sayfalarda verin ve aralarında en az 1 mm boşluk bırakın.
Kontrol listesi
- Lak/yaldız maskesi ayrı sayfada, K100, gri ton yok.
- İnce çizgiler 0,3 mm'den kalın, yazılar 7–8 punto üstü.
- Kesim çizgisine 3 mm'den yakın değil.
- Lak için mat ya da kadife selefon seçildi.
- Provada maske katmanı ayrıca kontrol edildi.
Bu yazıyla ilgili ürünler
